KısacaDenizlik, pencereden inen suyu duvara değdirmeden aşağı bırakan yatay parçadır. Bizimki kültür taşıyla aynı karışımdan, 12 × 50 cm ve 5 cm kalınlıkta. Dışa doğru 6–10 mm eğimle, ön kenarı kaplama yüzünden 2–3 cm taşacak şekilde ve son kat kaplamadan önce yerleştirilir.
Taş denizlik, pencerenin altında camdan ve doğramadan inen suyu cepheden uzaklaştıran taş dokulu yatay parçadır. Denizliklerimiz 12 × 50 cm, 5 cm kalınlıkta; düz, sağ ve sol olarak, gri ya da krem renkte gelir. Doğal taş denizliğe alternatif olarak kültür taşıyla aynı çimento esaslı karışımdan dökülür, adet fiyatı 450 ₺/adet.
Denizlik taşı ne işe yarar?
Denizlik, pencerenin topladığı yağmuru duvarın önüne bırakır. Cam yüzeyi yağmurda epey suyu tek bir hatta, alt kasaya indirir. Denizlik yoksa bu su hep aynı yerden, pencere altındaki taşların ve derzlerin üzerinden akar.
Sonuçları birkaç mevsimde görünür:
- Pencere altından aşağı uzanan kir ve kireç izleri. Beyaz lekelerin nedeni için taş duvarda beyaz lekeler yazısına bakın.
- Sürekli ıslanan derzde aşınma ve gevşeme.
- İç Anadolu ve Doğu'da donma-çözülme: derzdeki su donunca genleşir, her kış biraz daha açar.
- Karadeniz gibi nemli bölgelerde duvarın bu bölümünün hiç kurumaması ve iç sıvada nem izi.
Kültür taşı donma-çözülmeye uygun bir dış cephe taş kaplama ürünüdür; sorun malzemede değil, suyun bir noktada toplanmasındadır.
Denizlikte eğim ne kadar olmalı?
Denizliğin üst yüzü dışa doğru eğimli olmalı; 12 cm derinlikte 6–10 mm kot farkı (yaklaşık %5–8) suyu bekletmeden ön kenara gönderir. Parçalar düz döküldüğü için eğimi yapıştırıcı yatağı verir: doğrama tarafında yatak biraz kalın, ön kenarda ince tutulur.
Kontrol kolaydır. Yapıştırıcı sertleşmeden su terazisini denizliğe enlemesine koyun, kabarcık dışa kaymış olmalı. Daha emin olmak isteyen bir bardak su döker; su ön kenara akıyorsa eğim doğrudur. Ters eğim en kötü hatadır: su doğramanın altına döner ve içeride, pervazın dibinde nem olarak çıkar.
Uzun hatlarda parçaların birleşimi de aynı düzlemde olmalı. Bir parça komşusundan 2–3 mm alçakta kalırsa su o birleşimde göllenir.
Damlalık neden önemli?
Damlalık, denizliğin ön kenarından alt yüzüne dönmek isteyen suyu keserek damla halinde aşağı bırakan çizgidir. Su, yüzey gerilimi yüzünden kenardan hemen kopmaz; alt yüzde geriye doğru yürür ve duvara ulaşır. Damlalık bu yürüyüşü bozar.
Damlalığın çalışmasının şartı, denizliğin kaplama yüzünden dışarı taşmasıdır. Ön kenarı kaplamayla aynı hizada kalan denizlik, alt kenarında ne olursa olsun suyu doğrudan alttaki taşlara bırakır. Uygulamada ön kenarı kaplama yüzünden 2–3 cm dışarıda tutun. 5 cm kalınlık sövelerden 1 cm fazladır, bu fark taşan kenara görsel ağırlık da verir. Parçanın alt yüzünü numunede inceleyip taşma payını ustanızla birlikte kararlaştırın.
Denizlik ne zaman takılır, sıvadan önce mi sonra mı?
Denizlik doğrama takıldıktan sonra, son kat kaplamadan önce yerleştirilir. Son katın ne olduğu cepheye göre değişir:
| Cephe | Denizliğin sırası |
|---|---|
| Kültür taşı kaplama | Doğrama ve yüzey hazırlığından sonra, taşlardan önce. Yan söveler denizliğin üstüne, taşlar altına doğru ilerler. |
| Sıvalı ve boyalı cephe | Kaba sıvadan sonra, ince sıva ve boyadan önce. İnce sıva denizliğe kadar çekilir. |
| Mantolamalı cephe | Yalıtım levhası, file ve sıva katından sonra, son kat kaplamadan önce. |
Mantolamalı cephede bir ölçüye özellikle bakın: doğramanın dış yüzünden bitmiş cephe yüzüne kadar olan mesafe. Denizlik 12 cm derinliktedir, doğramanın altına bir miktar girmesi ve önde 2–3 cm taşması gerekir. Bu mesafe 9 cm'yi aşıyorsa standart derinlik yetmeyebilir; ölçüyü teklif formuyla gönderin, çözümü birlikte düşünelim. Yalıtım katmanları için mantolamalı cephede taş kaplama yazısı var. Doğrama ile denizlik arasındaki birleşim dış cephe mastiğiyle kapatılır.
Bir cephedeki denizlikler nasıl hesaplanır?
Denizlik hattının boyu pencere eni artı iki söve genişliğidir; bu boy 0,50 m'ye bölünür ve yukarı yuvarlanır. Hattın iki ucuna birer sol ve sağ denizlik, arasına düz denizlik gelir.
Örnek: 140 cm eninde beş pencere. Hat boyu 1,40 + 2 × 0,12 = 1,64 m. Sol ve sağ uç parçalar 1,00 m'yi karşılar, ortada 0,64 m kalır. Bu boşluk iki yolla dolar:
| Yol | Ortadaki dizilim | 5 pencere için düz denizlik | Görünüm |
|---|---|---|---|
| Simetrik | İki düz parça, her biri 32 cm'e kesilir | 10 adet | Birleşimler pencere eksenine göre eşit |
| Ekonomik | Bir tam düz ve bir 14 cm'lik parça | 7 adet | Kısa parça bir yana kayar |
İki yolda da 5 sol ve 5 sağ denizlik gerekir. Ekonomik yolda bir düz parçadan üç tane 14 cm'lik parça çıktığı için 7 düz denizlik yeter. Ön cephede simetrik, arka ve yan cephelerde ekonomik yolu seçmek mantıklı bir uzlaşmadır. Sövelerle birlikte tam pencere hesabı için taş pencere sövesi ve detay elemanları sayfalarına bakın.