KısacaBahçe duvarı taş kaplama, briket ya da beton bir bahçe duvarını yıkmadan kültür taşıyla kaplayıp taş duvar görünümü vermektir. Duvar sağlamsa ve suyu doğru yönetilirse kaplama yıllarca sorunsuz kalır. Bunun için üste iki yana taşan bir harpuşta yapılır, duvar dibi toprağa gömülmez, istinat duvarlarında arkadaki drenaj kapatılmaz.
Bahçe duvarı taş kaplama, var olan briket ya da beton bahçe duvarını yıkıp yeniden örmeden kültür taşıyla kaplayarak taş duvar görünümü kazandırmaktır. Sıfırdan doğal taş duvar ördürmeye göre çok daha az yük, işçilik ve süre ister. Dayanıklılığı ise büyük ölçüde duvarın üstünden ve dibinden suyun nasıl uzaklaştırıldığına bağlıdır.
Var olan bahçe duvarına taş kaplama yapılır mı?
Yapılır; yeter ki duvarın kendisi sağlam olsun. Kaplama duvarı güzelleştirir ama onu taşımaz, çatlak ya da eğik bir duvarı düzeltmez.
Kaplamadan önce duvarda şu dört kontrol yapılmalıdır:
- Dikey çatlak var mı? Kılcal sıva çatlağı sorun değildir; duvarı boydan boya geçen ve zamanla açılan çatlak temel oturmasına işaret eder.
- Duvar dik mi? Bir su terazisi ya da çekül, yola ya da bahçeye doğru eğilmeyi gösterir. Eğilen duvar kaplanmaz, önce sebebi çözülür.
- Dipte sürekli nem var mı? Toprak seviyesi duvarın iki yanında farklıysa yüksek taraftan duvara su itilir.
- Sıva sağlam mı? Duvar boyunca hafifçe vurulduğunda boş ses veren bölgeler kırılıp yenilenir.
Bu kontrollerden geçen bir duvara kültür taşı rahatlıkla uygulanır. 41 kg/m² ağırlığındaki taş, bahçe duvarının taşıdığı yükü fazla değiştirmez; 5–10 cm kalınlıkta gerçek moloz taş kaplama ise m² başına 125–270 kg ekler ki bu, ince bir briket duvar için ciddi bir yüktür.
Briket, beton ve istinat duvarında yüzey nasıl hazırlanır?
Kültür taşı sağlam, kuru ve tozsuz bir mineral yüzey ister; bahçe duvarlarında bu yüzey çoğu zaman önce yaratılır. Briket sıvasız kaplanmaz, beton temizlenir, istinat duvarında ise arka taraftaki su yolu korunur.
| Duvar | Hazırlık |
|---|---|
| Sıvasız briket | Önce çimento esaslı sıva atılır, kür süresi beklenir |
| Sıvalı ve boyalı briket | Kabaran boya kazınır, yüzey pürüzlendirilir, gevşek sıva yenilenir |
| Brüt beton | Kalıp yağı ve şerbet tabakası temizlenir, düz ve kaygan yüzey pürüzlendirilir |
| Eski taş örgü duvar | Gevşek taşlar sabitlenir, boşluklar harçla doldurulur, yüzey düz sıvayla kapatılır |
| Betonarme istinat duvarı | Arkadaki barbakan delikleri ve drenaj kontrol edilir, kaplama bu delikleri kapatmayacak biçimde planlanır |
| İnce prekast panel duvar | Panelin kaplama yükünü taşıyıp taşımadığı üreticisine sorulur |
İstinat duvarları özel dikkat ister. Toprağı tutan duvarın arkasında biriken su, barbakan denen deliklerden dışarı atılır. Bu delikler kaplamayla kapanırsa su duvarın arkasında birikir, kaplamayı iter ve kış aylarında donla birlikte zarar büyür. Delik hizasında parçalar kesilerek deliğin ağzı açık bırakılır.
Bahçe duvarında su ve nem nasıl yönetilir?
Bahçe duvarı cepheden farklı olarak hem üstten hem iki yandan yağmur alır, dibi de çoğu zaman toprağa değer. Bu yüzden su detayı üç noktada kurulur: duvar üstü, duvar dibi ve kapı ayaklarının tepesi.
Duvar üstüne harpuşta (duvar şapkası) yapılır. Harpuşta duvarın iki yanından birkaç santim dışarı taşmalı ve altında bir damlalık çizgisi bulunmalıdır; yağmur suyu taşın yüzünden aşağı süzülmez, harpuştanın ucundan düşer. Harpuşta parçasını biz satmıyoruz; beton prekast, mermer ya da taş plaka olarak yerinde yaptırılır. Kaplama harpuştanın altına kadar çıkar ve harpuşta taşın üst kenarını örter.
Duvar dibinde kaplama toprağa gömülmez. İlk sıra bitmiş toprak ya da çim seviyesinin biraz üzerinden başlatılır ve dibe bir avuç genişliğinde çakıl bandı serilir. Böylece sulama suyu ve yağmur, taşın alt sırasını sürekli ıslak tutmaz. Sulama fıskiyesinin duvara doğrudan vurmaması da küçük ama işe yarar bir ayardır.
Uygulama bitip tamamen kuruduktan sonra bütün yüzeye şeffaf su itici emprenye sürülür. Bahçede yaprak, toprak ve yosun lekesine karşı da en etkili koruma budur.
Tek yüz mü, iki yüz mü kaplanmalı?
Bütçe ve görünüm dengesi için çoğu evde önce yol tarafı ya da bahçeden en çok görünen yüz kaplanır. İki yüzü kaplamak duvarı her yönden taş duvar gibi gösterir, metrajı da iki katına çıkarır.
Sınır duvarlarında komşu tarafa bakan yüz kaplanacaksa komşunun onayı alınmalıdır; o yüze iskele kurmak ve çalışmak çoğu zaman onun bahçesinden geçmeyi gerektirir. Tek yüz kaplanan duvarlarda kaplamanın bittiği uç ve üst kenar özenle bitirilmelidir. Duvar ucunda L biçimli köşe parçası kullanmak, taşın kalınlığını uçta da göstererek duvara gerçek bir örgü duvar havası verir. Köşe parçası metretülle satılır ve 12 kg/mtül gelir.
Kapı ayakları ve dikmeler bahçe duvarının en çok dikkat çeken yerleridir. Dört yüzü de kaplanan bir kapı ayağında dört dış köşe vardır; köşe metrajı ayağın yüksekliği çarpı dört olarak hesaplanır. Bahçe duvarı evin cephesiyle aynı karede görüldüğü için iki yüzeyi birlikte düşünmek iyi olur: cephede kullanılan serinin aynısı ya da aynı renk ailesinden bir seri, bahçe kapısından eve kadar kesintisiz bir taş dili kurar. Cephe tarafındaki detaylar için dış cephe taş kaplama sayfasına bakabilirsiniz.
Metraj örneği: 15 metre bahçe duvarı ve iki kapı ayağı
Toplam 15 m uzunluğunda, 1,5 m yüksekliğinde bir bahçe duvarının iki yüzü ve bahçe kapısının iki yanındaki 40 × 40 cm kesitli, 1,8 m yüksekliğindeki ayaklar kaplanacak. Seri olarak Roca seçildi.
| Kalem | Hesap | Sonuç |
|---|---|---|
| Duvar, iki yüz | 15 × 1,5 × 2 | 45,00 m² |
| Kapı ayakları | 2 ayak × 4 yüz × 0,4 × 1,8 | 5,76 m² |
| Toplam düz alan | 45,00 + 5,76 | 50,76 m² |
| Köşe | 2 ayak × 4 köşe × 1,8 m | 14,4 mtül |
| Köşe düşümü | 14,4 × 0,12 | yaklaşık 1,73 m² |
| Roca kutu | (50,76 − 1,73) / 1,10 = 44,6 | 45 kutu |
| Yapıştırıcı | 50,76 × 8,5 | yaklaşık 431 kg |
| Derz dolgu | 50,76 × 7,5 | yaklaşık 381 kg |
| Taş ve köşe ağırlığı | 49,03 × 41 + 14,4 × 12 | yaklaşık 2,2 ton |
| İşçilik | 50,76 / 15 | yaklaşık 3,5 usta-günü |
Harpuşta bu listeye dahil değildir; 15 m duvar üstü ve iki ayak başlığı için ayrıca ölçü alınır. Aynı duvarı moloz taşla ördürmek ya da kaplatmak, hem birkaç kat daha fazla yük hem de birkaç hafta süren bir iş anlamına gelirdi. Kendi duvarınızı taş duvar hesaplama aracında deneyebilirsiniz.
Bahçede hangi doku ve renk iyi durur?
Bahçe duvarı yeşille, toprakla ve gün boyu değişen dış ışıkla birlikte görülür. Koyu ve gri tonlar yeşili parlatır, açık ve sıcak tonlar çiçekli tarhlarla yumuşak bir zemin oluşturur.
- Çimli, sade bahçe: Roca Antracita ya da Roca Gris yeşille güçlü bir karşıtlık kurar.
- Çiçekli tarh önü: Pueblo Perla ya da Pueblo Oro renkli çiçeklerin arkasında sakin kalır.
- Doğal, kır bahçesi havası: Amorfo moloz taş görünümüyle eski bir köy duvarını hatırlatır.
- Havuz ve su öğesi çevresi: Rio dere taşı görünümüyle suyla ilgili bir bağ kurar.
Akşam için duvar dibine yerleştirilen yer spotları taşa aşağıdan sıyırarak vurur ve derin dokuyu gece de görünür kılar. Tutunucu sarmaşıklar ise kaplamaya doğrudan sarılmamalıdır; kökleri zamanla derze yerleşir. Sarmaşık isteniyorsa duvardan birkaç santim açıkta gerilen tel ya da kafes üzerinde yönlendirilir.
Duvar tipine göre seri önerisi
| Bahçe duvarı | Önerilen seri | Neden |
|---|---|---|
| Alçak sınır duvarı | Roca, Amorfo | Kaba doku az metrajda bile etkili |
| İstinat duvarı | Roca Antracita, Amorfo Marron | Koyu ton toprak lekesini belli etmez |
| Villa giriş duvarı ve kapı ayakları | Pueblo, Agrilla | Cepheyle uyumlu açık tonlar, köşe parçasıyla temiz uç |
| Havuz kenarı duvar | Rio, Valle | Dere taşı görünümü |
| Modern bahçe | Montuno | Derzsiz, çizgisel, sakin |
Bahçe ve cephe uygulama görsellerini uygulamalar sayfasında mekâna göre gruplanmış olarak görebilirsiniz. Teklif formunda duvarın uzunluğunu, yüksekliğini, kaç yüzünün kaplanacağını ve kapı ayaklarının ölçüsünü yazarsanız, köşe metrajı ve nakliye ağırlığıyla birlikte net bir liste çıkarırız.